८० आणि ९० च्या दशकात घराघरात पोहोचलेली दुचाकी कोणती आठवते?
पुणे: भारतीय ऑटोमोबाईल क्षेत्रात अनेक गाड्या आल्या आणि गेल्या, पण काही गाड्यांनी लोकांच्या मनात अढळ स्थान निर्माण केले. त्यापैकीच एक म्हणजे बजाज एम८० (Bajaj M80). ८० आणि ९० च्या दशकात घराघरात पोहोचलेली ही दुचाकी केवळ एक वाहन नव्हती, तर मध्यमवर्गीय कुटुंबाच्या प्रगतीचे प्रतीक होती.
पुण्यातून जगभर गाजलेली ‘मशीन’
विदर्भातील वर्ध्याचे असलेले बजाज कुटुंब आणि त्यांची कर्मभूमी पुणे. १९८० च्या सुमारास राहुल बजाज यांनी ग्रामीण भारताची गरज ओळखून एक हलकी, मजबूत आणि स्वस्त दुचाकी बनवण्याचे स्वप्न पाहिले. १९८१ मध्ये आलेल्या ‘एम५०’ चे सुधारित रूप म्हणजेच १९८६ मध्ये लाँच झालेली Bajaj M80. या गाडीच्या लोकप्रियतेचा अंदाज यावरून लावता येईल की, लाँचिंगच्या पहिल्याच दिवशी तब्बल १२ लाख गाड्यांचे बुकिंग झाले होते.
शेतकऱ्यांचा ‘छोटा हत्ती’
M80 ला ग्रामीण भागात प्रचंड प्रतिसाद मिळाला. त्याचे मुख्य कारण म्हणजे या गाडीची भार वाहून नेण्याची क्षमता. शेतकरी या गाडीचा वापर दूध वाहून नेण्यासाठी, शेतातून माल आणण्यासाठी किंवा कुटुंबासह प्रवासासाठी करत असत. आजही अनेक गावांमध्ये ही गाडी तितक्याच ताकदीने धावताना दिसते.
Bajaj M80 ची खास वैशिष्ट्ये:
- दमदार इंजिन: सुरुवातीला ही गाडी ७४ सीसीच्या २-स्ट्रोक इंजिनसह येत होती, जी नंतर ४-स्ट्रोक करण्यात आली.
- कमी वजन: वजनाला हलकी असल्याने अरुंद रस्ते आणि खराब रस्त्यांवरून चालवणे सोपे होते.
- जबरदस्त मायलेज: ‘२० रुपयांच्या पेट्रोलमध्ये महिनाभर फिरणारी गाडी’ अशी याची ख्याती होती. त्याकाळी ही गाडी साधारण ४० ते ५० किमी प्रति लिटर मायलेज द्यायची.
- स्वस्त देखभाल: या गाडीचा मेंटेनन्स खर्च अत्यंत कमी होता, ज्यामुळे ती सामान्य माणसाच्या खिशाला परवडणारी ठरली.
आठवणींचा ठेवा आणि विंटेज लूक
आज जरी हाय-टेक स्कूटर्स आणि बाईक्स बाजारात आल्या असल्या, तरी अनेक लोकांनी ‘जुने ते सोने’ म्हणून बजाज एम८० जपून ठेवली आहे. विंटेज गाड्यांच्या शौकिनांमध्ये आजही या गाडीला मोठी मागणी आहे. राहुल बजाज यांच्या संकल्पनेतून उतरलेली ही ‘एम८०’ भारतीय रस्त्यांवरचा एक अविभाज्य भाग बनली होती.
